QUẢNG NAM QUA CA DAO

                                     Nguyễn Qu ại  Munich

 

                                               ất Quảng nam chưa mưa đ thấm

                                                 Rượu Hồng o chưa uống đ say

  Bạn về đừng ngủ gc tay

  Nơi m nghĩa nặng, n đầy th theo.

 

                                                                                    

            Ni đến Quảng Nam người ta thường nghĩ đến vng đất mở đầu cho cuộc Nam tiến từ đ lm bn đạp tiến đến đồng bằng sng Cửu Long.

 

Quảng Nam c cc nh cch mạng, khoa bảng gọi l đất ịa Linh Nhn Kiệt Ngũ Phụng Tề Phi, gp phần vo xy dựng đất nước, đem lại điểm son lịch sử nước nh, v cũng l vng đất của thi ca, đng gp vo lu đi Văn Ha Dn Tộc.

 

Trong nhn gian ca dao truyền tụng qua cu h giọng ht, phong ph v lng mạn. Cu chuyện c gi hi du tại ịn Bn nhờ tm hồn văn nghệ lời ca trữ tnh, gip cho nng bước ln  đỉnh cao của danh vọng. 

 

Theo ại Nam Liệt truyện Tiền Bin, nhn chuyến cng du của Si vương vo thăm Quảng Nam, xem xt cng việc của Trấn thủ Nguyễn Phc Kỳ, c Nguyễn Phc Lan con thứ của Si Vương sinh 13.8.1601 l chu ngoại của Mạc knh Điển. Đi du thuyền trn sng trong đm gi mt trăng thanh, dừng thuyền bn gnh iện Chu thuộc quận iện Bn ngy nay. Thế Tử Lan thấy trăng đẹp bn xuống một chiếc thuyền con sai tuỳ tng cho đi vừa cu c vừa ngắm trăng. Thuyền Thế Tử đang lững lờ tri giữa dng bỗng nghe tiếng ht cất ln từ ven sng:  Trong đm vắng nghe giọng ca từ xa vọng lại.

 

                                   Tai nghe Cha ngự thuyền rồng

                                   Thiếp thương phận thiếp m hồng nắng mưa

                                   Thuyền rồng Cha ngự đi đu

                                   Thiếp thương phận Thiếp hi du một mnh

 

         Tiếng ht trong trẻo của người con gi giữa một đm trăng gợi tr t m của thế tử. Thế Tử Lan cho thuyền cập vo bờ nơi c tiếng ht. Đ l một bi đất trồng du ở ven sng. Khi ln bờ, Thế Tử Lan bắt gặp một thiếu nữ thật đẹp đang ngồi ngắm trăng. Nguyễn Phc Lan tm đến với nng, như hai siu tần số tm hồn gặp nhau, tnh yu đến thật tnh cờ khng hẹn ước, phải chăng đ l duyn nợ định mệnh an bi. Si vương cho php Nguyễn Phc Lan lm lễ thnh hn với nng hi du l  on Thị Ngọc con gi thứ 3 của quận cng on Cng Nhạn qu iện Bn


        Thế Tử xin Cha cho php nng được vo hầu trong phủ. Kể từ đ, b trở thnh phu nhn thế tử. Khi thế tử nối ngi Cha năm 1635-1648 Nguyễn Phc Lan ln ngi l Cng-Thượng-Vương, b on Thị Ngọc được Si vương sủng i đưa ln chnh phi, phong Hiếu-Chiu Hong-Hậu. B trở thnh Chnh Phu Nhn. B l người cng dung ngn hạnh vẹn ton nn rất được Cha sủng i cũng như được mọi người trong phủ knh yu. B mất năm Tn Sửu (166, lăng b tại G Cốc Hng, ni Chim Sơn, Quảng Nam

 

 Ca dao l di sản văn ha, văn chương bc học của dn tộc Việt Nam l những cu ht bnh dn, thng thường trong sinh hoạt x hội .ược truyền tụng từ đời nầy sang đời khc, ca dao mang mọi hnh thi khc nhau theo thời gian, ni ln tnh yu của tuổi xun nam nữ, trn cnh đồng la với trưa h trong tiếng ve sầu bn cy phượng vĩ, hay nỗi buồn chia tay của tuổi học tr, diễn tả mọi sinh hoạt đời sống, với thiết tha hay tiếng thở di v tuyệt vọng, ni ln lng hiếu thảo của con ci đối với cha mẹ, cảnh tan thương bất mn hay lng ho hng trong đấu tranh dnh lại độc lập...Mỗi địa phương c những cu ca dao khc nhau,

 

            Người Quảng Nam tiếp xc văn minh ngoại quốc, từ thế kỷ thứ 17.Trung Hoa c nền văn ha lu đời, ngược lại Ty Phương c ti về khoa học kỷ nghệ, bởi thế khng c g tuyệt đối với việc tiếp xc học hỏi của người dn Quảng Nam, Tổ tin khi xưa đặt chn đến nhận vng đất Chim Thnh với bản tnh can đảm lc đến lập nghiệp trong vng đất mới khai ph. Thch canh tn tiến bộ trong tnh thần dn chủ, cởi mở thch pht biểu kiến v phải c l luận r rng. Ai ni điều g mơ hồ khng c dẫn chứng đng thường bị ci lại ngay. Ci trở nn truyền thống của người Quảng Nam, bởi thế ca dao c ni về c tnh trong sinh hoạt x hội

 

 

                                   Quảng Nam hay ci, Quảng Ngải hay lo

                                   Bnh ịnh nằm co, Thư Thin ăn hết

  

            ời sống gia đnh, tnh yu mộc mạc của vợ hiền đảm đang việc nh, dnh th giờ cho chồng yn ch học hnh đỗ đạt ra gip đời, hay hai người chỉ mới yu nhau nhưng chờ ngy bi tổ vinh qui .

Ngy xưa cc th sinh Quảng Nam, phải vượt đo Ải Vn ra Huế thi trong cc kỳ thi do triều đnh tổ chức, vc lều chỏng ứng th nh giu đi ngựa, ngho th đi bộ c người gnh phụ hnh trang đường xa cch trở

 

Cc chng trai xứ Quảng ra Huế thi, thấy nng gi Huế mặc o di, mi tc thề tung bay trong gi nhẹ của sng Hương, đi qua cầu Trường Tiền su vy mười hai nhịp. khc với hnh ảnh người yu hay vợ hiền ở Qu nh c thể với ci nhn ngẩn ngơ

 

                                    Học tr trong Quảng ra thi

Thấy c gi Huế chn đi khng đnh.

 

            Sau nầy trai Quảng Nam ra Huế học ại học khng cn ngẩn ngơ, đến nổi đi khng đnh..như cc cụ ngy xưa, học xong ại học đi lm việc khắp nơi, khng giới hạn lm quan ở triều đnh Huế. Những thnh phố Hội An, Nẳng,Tam Kỳ trở nn sầm uất, cc nng gi xứ Quảng cũng xinh đẹp, văn minh dịu dng.. nn cc chng  sưả lại chữ  thấy ra  chữ  mấy

 

Tnh yu lng thủy chung thường nhắc đến, d học hnh đỗ đạt lm quan, đừng qun tnh yu thuở ban đầu lưu luyến ấy.

 

Sng trăng trải chiếu hai hng

                                   Cho anh đọc sch cho nng quay tơ

                                   Quay tơ vẫn giữ mối tơ,

                                   D năm bảy mối vẫn chờ mối anh.

                                                      **

                                   Non non, nước khơi chừng

                                   i n đi chữ xin đừng qun nhau

                                   Tnh su mong trả nghĩa đền

                                   ừng vui chốn khc m qun chốn nầy 

 

Vợ chồng qu ngy ngy bận rộn việc ruộng đồng, ban đm cn tranh thủ thời gian lm thm việc nh, khng mong ước g cao xa ngoi lng chung thủy 

 

                                   m h gi mt, trăng thanh

                                   Em ngồi chẻ lạt cho anh chắp chừng

                                   Lạt chẳng mỏng sao thừng được tốt

                                   Duyn đi ta đ trt cng nhau

                                   Trăm năm thề những bạc đầu

                                   Chớ ham ph qu đi cầu trăng hoa.

 

 

            Tnh yu khp kn trong lễ gio gia đnh tnh trong như đ, mặt ngoi cn e nhưng tnh yu của phố Hội An cũng lng mạn dnh cho thi nhn v khch vng lai

 

                                   Ai đi phố Hội, Cha Cầu

                                   ể thương , để nhớ, để sầu cho ai,

                                   ể sầu cho khch vng lai,

                                   ể thương để nhớ cho ai chịu sầu

                                  

                                  

                                   Trưa h Chu Cầu

 

Hội An  nơi hẹn h của cc cặp nhn tnh trong cc ma lm việc chung với nhau

 

                                   Thương nhau chớ qu e d,

                                   Hẹn nhau gặp lại bến Cầu R Be.

                                   Thiếp ni th chng phải nghe

                                   Thức khuya, dậy sớm, lm ch10 ngy 12 xu

                                   Mn ma ch, nệm cuốn sn treo

                                   Ta về, bỏ bạn, cheo leo một mnh,

                                   Bạn ơi, bạn chớ phiền tnh,

                                   Ma ni khng gặp, xin hẹn cng ma sau

                                   Lạy trời, mưa xuống cho mau

                                   Ch kia ra đọt, trước sau cũng gặp nhau

                                                    

Tnh yu c thể vượt khng gian v thời gian khng cn ngăn sng cch ni d ở đu cũng c thể tm đến, ngy xưa thiếu phương tiện giao thng, phải vượt ni đo tm đến với người  yu trong đời sống mộc mạc của hoa đồng cỏ nội, hay trn đồi sim tm

 

                                   i lng ăn nửa tri sim

                                   Uống lưng bt nước đi tm người yu (thương)

 

hay

Thương nhau , mấy ni cũng tro

Mấy sng cũng lội , mấy đo cũng qua   

 

Khoảng cch  khng thể so snh với tnh yu, đường xa cch trở c thể thu gần lại

 

                                   Rằng xa: cửa ng cũng xa

                                   Rằng gần : Vĩnh-iện, La-Qua cũng gần

 

            Thn phận con gi đi lấy chồng, nhưng hnh ảnh sinh hoạt trong gia đnh khng thể qun d được sống hạnh phc bn chồng, nhưng đi lc chạnh lng nhớ thương cha mẹ

 

                                   Chiều chiều ra đng ngỏ sau

Trng về qu mẹ ruột đau chn chiều

Chiều chiều my phủ ải vn

Chim ku gnh đ, gẫm thn lại buồn

 Hay

                                   Chiều chiều my phủ Sơn tr

Lng ta thương bạn, nước mắt v  lộn cơm

                                                     

Người Quảng Nam tnh tnh cương trực, ni thẳng, khng giấu diếm nỗi lng, trong tnh yu  gia đnh, x hội đạo lm người lun được tuyệt đối tn trọng

 

                                   ối với ai ơn trọng , nghĩa dy

                                   Một hột cơm cũng nhớ

                                   Một go nước đầy vẫn chưa qun

 

Người chồng v bổn phận đi xa, vợ hiền lo gnh vc việc nh nui con phụng dưỡng mẹ gi, giữ lng thủy chung, mong ước ngy đon tụ dưới mi ấn gia đnh để con c mẹ c cha, Truyền thống đn b Việt Nam hy sinh gip chồng mong lm nn sự nghiệp, vợ khn ngoan lm quan cho chồng tiễn đưa chồng ra đi khng  phải l những nụ hn nồng nn, nhưng l lời nhắc nhủ 

             

Anh đi em ở lại nh

                                   Hai vai gnh vc mẹ gi, con thơ

                                   Lầm than bao quản muối dưa

                                   Anh đi ! anh liệu chen chn với đời

             Hoặc

                                   ứng bn ni sng, ng qua bn kia sng

                                   Thấy nước xanh như tu l,

                                   ứng bn ni H Thn, ng qua Hn

                                   Thấy phố x nghinh ngang

                                   Kể từ ngy Ty lại đất Hn,

                                   o sng c nhĩ , tm vng Bng miu.

                                   Dặn tấm lng , ai dỗ cũng đừng xiu,

                                   Ở nui Thầy Mẹ, sớm chiều cũng c anh

 

            Cc địa danh T S Hn Kẻm, Dừng nhưng chng ta chưa một lần bước chn đến đ. Xem lại bản đồ Quảng Nam địa danh trn nằm trn sng Thu bồn pht xuất từ trn nguồn chảy qua giữa quận Quế Sơn v ại Lộc, nhưng thưở xa xư a c thể người ta đến đ lm việc, trn sng dưới nước với cảnh khỉ ho c gy, nhớ về Mẹ l nhớ về cuội nguồn dn tộc

 

                                   Ng ln Hn-Kẻm, -Dừng ,

                                   Thương cha nhớ mẹ qu chừng bạn ơi

 

            Cng ơn sinh thnh của cha mẹ cao như trời, rộng như biển, con ci c lng hiếu thảo đ l nguồn an ủi đối với cha-mẹ lc tuổi gi. Nhắc lại tnh mẫu tử cao qy, qua kinh nghiệm cuộc sống nhắn gởi ai cn cha mẹ nn giử lng hiếu thảo.  

 

                                   Ln non mới biết non cao

                                   Nui con mới biết cng lao Mẫu từ

 

                                   Cng cha như ni Thi Sơn

                                   Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

 

            Người mẹ hiền thường răng dạy con gi qua ca dao như thứ lun l thực hnh

 

                                   Mnh l con gi trong nh

                                   Hnh dung yểu điệu nết na dịu dng

                                   Khi ăn khi ni chững chng

                                   Khi ngồi khi đứng bỉ bng dung nghi

 

             Sống với qu nh bn lũy tre xanh, trn con đường lng b nhỏ, hay phải đi xa một phương trời no, kh c thể qun được qu hương xứ Quảng, kỷ niệm gắn b cuộc đời, sau năm 1975 lng sng bỏ nước ra đi tm tự do, được định cư khắp nơi trn Thế giới, hội nhập vo văn minh xứ người, nhưng nỗi lng người ra đi viễn xứ vẫn canh cnh bn lng nhớ thương về qu Mẹ, mỗi địa phương mang một đặc th ring

 

                                   Ai đi cch trở sơn kh

                                   Nhớ t M Quảng, tnh qu mặn mồng

 

                                   Hội An đất hẹp, người đng

                                   Nhn tnh thuần hậu l bng đủ mu

 

                                   Hội An bn gấm, bn điều

                                   Kim Bồng bn cải, Tr Nhiu bn hnh

 

                                    Chim Sơn,, l lụa mỹ miều

                                   Sớm mai mắc cưởi, chiều chiều bn tơ

 

                                   Chồng em l li bun tiu

                                   i ln đi xuống Tr Nhiu, Kim Bồng

                                  

  Cy đa chợ Hội An

 

            Dy trường sơn chạy dọc theo bờ bể từ Nam cho tới Chu Lai phần lớn dn số sống về nng nghiệp v ngư phủ cng nhau pht triển kinh tế. Cc quận trn nguồn như Tin Phước, Quế Sơn...muốn ăn c phải mua c hấp chn, bn vo cc buổi chợ sớm, cc loại mắn người miền biển gnh ln nguồn đổi lấy ngũ cốc, ty theo cc ma, nhưng loại c chuồn, người ta thường lm thnh hay hấp, c chuồn nấu với mt non  một mn ăn ngon tuyệt vời

      

                                   Ai về nhắn với ngọn nguồn

                                   Mt non gởi xuống, c chuồn gởi ln  

                        Cy mt

             Tri bn bon b nhỏ nhưng c hương vị ngọt, ngy xưa khi vua Gia Long hi ăn khi vượt ni băng ngn để chống lại nh Ty Sơn. Thống nhất Sơn H 1802, đặt tn tri bn bon l "Nam-Trn", tri măng cụt tại miền Nam tn l "Ging-Chu", để nhớ lại lc thiếu lương thực nh vua v qun lnh thường hi  cc tri cy trn

 

                                   Tri bn bon trong trn ngoi mo

                                   Tri thầu dầu trong ho ngoi tươi

                                   Em thương anh t ni t cười

                                   m duyn ngồi đợi chm mười con trăng

 

Vng biển ct trắng Nam nằm dưới chn đo Ải Vn, sản xuất nước mắn ngon khng thua g Ph-Quốc hay Phan-Thiết. Chng ta t nhất một lần ăn với dưa cải muối với nước mắn Nam

   

                                   Ni cho lắm cũng nước mắn dưa cải

                                   Ni cho phải cũng dưa cải nước mắn

 

Tường Linh c những vần thơ đi vo văn học

 

                                   m Nẵng vọng về cơn gi biển

                                   Bn chợ Cha thương nước mắn Nam

 

             Quận Ha Vang gap Nẳng c bến xe Xu, ngả ba Ha Cầm quận lỵ tại Cẩm Lệ nơi sản xuất nem, ti khng ht thuốc nhưng nghe người ta thường ni nơi nầy nổi tiếng một vng trồng thuốc thơm ngon, gọi l thuốc l Cẩm Lệ cc vng Thanh Qit cũng trồng cau, thuốc l được cc ghe thương gia tới mua bn

 

                                   Tơ cau thuốc l đầy ghe

                                   Hội An bun bn tiếng nghe xa gần.

 

            Hội An lm bnh tổ một đặc sản, vng Tin ỏa từ Hương An trở vo cho đến quận Thăng Bnh vng ct trắng phau thch hợp cho việc trồng khoai lan .

 

                                   Nem chả Ha Vang

                                   Bnh tổ Hội An

                                   Khoai lan Tin ỏa

                                   Thơm rượu Tam Kỳ

 

 Quận Tr My tại Quảng Nam trồng Quế vỏ nhiều dầu, phẩm chất cao đặc sản nơi nổi tiếng cc nơi khc trồng nhưng c thể xa kh hậu phong thổ chất lượng km, bởi vậy kh nơi no snh bằng,

 

                                   Quế Tr My thứ cay thứ ngọt

                                   Bởi anh thợ rừng mới lọt tay anh

                                   Phn du, bạch chỉ rnh rnh

                                   Cn tiểu ly mới xứng, ngọc lin thnh mới cn

 

Quế  sản phẩn gi trị như Yến ở c Lao Chm nổi tiếng thơm ngon v đắc tiền

 

                                   ầy hng thng 8 ngt mi hương

                                   Sửa quế người xem kh rộng rng

                                   Số chở hng năm khn kể xiết,

                                   Bn xong lại đến lấy thm hng..

 

Lời ru ngọt ngo của mẹ hiền, tiếng ru ời ngọt ngo m thanh ko di, trong những trưa h nắng gắt, đem lại cho con giấc ngủ bnh yn, lin khc ca dao trữ tnh như lời nhắn nhủ, lớn ln phải khn ngoan vo đời. Nhờ truyền khẩu nn cc b thuộc lng cc cu ca dao kết hợp lại thnh lin khc ru con

 

Ru con con tht cho muồi

                                   ể mẹ đi chợ mua vi ăn trầu

                                   Mua vi chợ Qun chợ Cầu

                                   Mua cau Nam phổ mua trầu chợ Dinh

                                    ( Ty theo mổi điạ phương c thể thay đổi tn chợ )

 

                                   Cng cha nghĩa mẹ chớ qun

                                   Ơn vua lộc nước mong đền con ơi

                                   Như vầy mới gọi rằng trai

                                   Trn lo nghĩa Cha, dưới mi Thảo thn.

                       

                                   Con mo tro ln cy cau

Hỏi thăm ch chuộc đi đu vắng nh

Ch chuộc đi chợ đường xa

Mua mắn mua muối giổ cha ch mo

 

            Cc nng được v von như tấm lụa đo đẹp, như những giọt mưa sa trong mỗi dạo xun về, con gi dịu dng tha thước, nhưng thn phận so snh như 12 bến nước trong nhờ đục chịu, tnh yu duyn nợ cột vo với nhau, tnh yu chỉ l giấc mơ cho phương trời viễn mộng? Ngy xưa chịu ảnh hưởng gia đnh cha mẹ đặt đu con ngồi đ nhưng c cu "p dầu p mở ai nở p duyn.

 

                                   Thn em như tấm lụa đo

                                   Phất phơ giữa chợ biết vo tay ai ?

                                   Thn em như hạt mưa ro

                                   Hạt sa bi ct, hạt vo vườn hoa

                                   Thn em như hạt mưa sa

Hạt vo đồng nội, hạt sa vũng lầy. 

 

 

            Quảng Nam c những trang sử oai hng v bi đt, qua cc cuộc đấu tranh chống lại thực dn Php.Tnh thần yu nước hy sinh của sĩ phu v những người dn qu, họ sống trn cnh đồng la bờ du, hiền từ chất pht khng hận th. Dưới thời Php thuộc bị bc lột đến tận xương tủy, nn mọi người cng nắm tay nhau ln đường đấu tranh. Phong tro đấu tranh xin xu giảm thuế pht xuất tại Quảng Nam đnh dấu một kỷ nguyn mới dưới thời n lệ.

 

                                   ất Quảng Nam từ năm bnh ngọ (1906)

                                   Xu ngũ nhật, cng sưu cng ch, đường trường lm tột ni cao

                                   Thuế bch phn gia ngũ gia tam,đủ ngn vt từng xu nhỏ

                                   Mi tới xun nầy (1908) cực đ hết chỗ,

                                   Ra tết trời lm tai biến, hạn hn tiu kh

                                   Nhiều nơi đất bỏ hoang dn tnh đi khổ..

 

Lng sng đấu tranh nổi ln ton tỉnh Quảng Nam sau đ ko di cc tỉnh miền Trung

 

ời ng cho tới đời cha

ời no cực khổ như ta đời nầy

Ngoi đồng cắm cọc giăng giy

Vườn nh đng thuế, vợ gầy con kh.

ời xưa thuế một quan năm

ời nay thuế lại hai đồng bốn gic

Con tay bồng tay dắt

Vợ tay đỡ tay mang

Vui chi m ht m mừng

Mua ngy m ở cầm chừng với Ty

Từ ngy Ty chiếm ế đ

Xu cao thuế nặng , biết  chừng m hởi trời !

Cn lo một nỗi khổ đời

Quan trn ỷ thế nặng lời hiếp dn. 

 

                                                           ***

 

Kể từ ồn Nhất kể v

Lin Chiểu, Thủy T, Nam , xuống Hn

H Thn, Qun Ci, Mn Quang

Miếu Bng, Cẩm Lệ l đng v ra

Ng ln chợ Tổng bao xa

Bước qua Ph Thượng, ại La, Cồn Dầu

Cẩm Sa, Chợ Vải, Cu Lu

Ng ln đường c, thấy cầu Gip năm

By chừ, thiếp viếng, chng thăm,

Ở cho trọn nghĩa, cắn tăm nằm chờ.

 

Thời tiết cc năm ấy hạn hn bị mất ma, thu hoạch ngũ cốc chưa đủ sống, nhưng bọn sai nha thu thuế lấy xu khng nương tay, chỉ muốn thu tiền cho đầy ti dng cho bọn thực dn hưởng thụ, bắt dn phu đi lm đường đo mỏ.. sống chết mặc bay. Người dn Quảng Nam khng chịu đựng cảnh người bc lột người của thời  n lệ, từ đ họ đ biến đau thương thnh hnh động

 

Thng ging cho ch thng hai

Con dn o rch quần xi đi ra

Mười lăm cho đến ng gi

Cơm đm, ruột tượng, xuống ta lnh ban

Chức sắc cho ch din quan

Lm đơn  ku gọi cc lng xin xu

 

                                                           ***

 

Kể từ cầu ng Bộ kể ra

                                   Cy Trm, Tr L, bước qua Bu Bu

Tam Kỳ, chợ Vạn bao lu,

Ng qua  đường ci, thấy lầu ng ty

Chin n, Chợ mới l đy,

Kế Xuyn mua bn, đng ty rộn rng

Hlam gần st Ph ng,

Pha ngoi bi ct, Hương an nằm di,

Cầu cho gi sắc, trai ti.

ồng tm xy dựng, tương lai huy hong

 

Thực dn Php v tay sai đn p cc cuộc biểu tnh xin xu khng thuế, nhiều người bị kết n tử hnh, trong đ ng ch ường chu nội ng ch Kim bị bắt tử hnh ở Ty loan. ng trm Thuyết bị chm v h những tiếng lớn ln n Trần Tuệ chuyn ăn hối lộ lm cho đề đốc Trần Tuệ l tay sai đắc lực với Php sợ qa hộc mu m chết .

 

Tiếng h uất hận của dn tộc lầm than, đi khổ bị đ nn lu ngy,tiếng ht được mọi người hưởng ứng để đnh đổ bạo quyền v tay sai. Nn ca dao v v đấu tranh lưu truyền mi mi.

 

                                   Cậu ường mười tm tuổi đầu

                                   Dẫn dn cng ch xin xu dưới ta

                                                           *

                                   Bắt anh trm Thuyết dẫn ra,

                                   Dẫn ra dn tưởng quan tha cho về

                                   Chm anh trm Thuyết gớm gh

                                   Gươm đao m phủ ba bốn bề cch xa

                                                                      

Cc Phong tro chống thực dn d bị đnh dẹp, khng trnh khỏi cảnh bất cng trả th gng xuyền t đy bắt bớ, chm đầu, mu của dn tộc Việt Nam đổ ra kh nhiều, ni ring tại Quảng Nam Phong tro trn lm cho chnh sch của bọn thực dn phải chn bước. Phan Chu Trinh (1872 -1925) Huỳnh Thc Khng (1876-1947), Nguyễn Thnh (1863-191 đều bị bắt cng nhiều người khc đy ra Cn đảo. Trần Qu Cp(1870-1908)

 

        Ca dao mang chng ta trở về nơi xa m qu khứ, hoi nhớ lại kỷ niệm của tuổi thơ  được nghe tiếng ht mẹ hiền..Kỷ niệm như đang len lỏi vo hồn, như khởi dậy nỗi niềm xa xứ , nhắc nhở chng ta đừng qun cội nguồn. đừng qun bổn phận với Qu hương bn kia bờ ại dương 

 

 

                                                                           Nguyễn Qu ại